Zmiany zasięgu, zróżnicowania genetycznego i środowisk występowania dwóch gatunków saren w Europie od okresu ostatniego zlodowacenia do współczesności

Cele projektu

Celem naszego projektu jest zgłębienie historii dwóch gatunków saren — europejskiej (Capreolus capreolus) i syberyjskiej (C. pygargus) oraz zmian w ich rozmieszczeniu w Europie na przestrzeni ostatnich 50 tysięcy lat. Chcemy ustalić, kiedy te gatunki zaczęły się krzyżować, jak zmieniały się ich zasięgi występowania oraz jak zareagowały na zmiany klimatyczne i działalność człowieka. Obydwa gatunki różnią się od siebie morfologicznie, genetycznie, pod względem zachowania, a ze względu na rozmieszczenie geograficzne, co powoduje, poznanie ich historii ekologicznej i ewolucyjnej jest ciekawym tematem badawczym.

Naszym głównym pytaniem jest, jak zmieniały się zasięgi tych dwóch gatunków w odpowiedzi na zmiany klimatu, szczególnie w okresie ostatniego zlodowacenia i okresie postglacjalnym. Zakładamy, że zasięgi zarówno C. capreolus, jak i C. pygargus zmieniały się w raz ze zmianami klimatycznymi i krajobrazowymi np. na skutek wzrostu powierzchni obszarów rolnych. Dodatkowo badania mają odpowiedzieć na pytanie, kiedy oba gatunki współistniały na tych samych terenach i jak często dochodziło do ich krzyżowania się, szczególnie przed i po ostatnim zlodowaceniu.

Znaczenie projektu

Choć sarna europejska jest gatunkiem powszechnym w Europie, jej historia ekologiczna i demograficzna jest słabo poznana. Dodatkowo, dane dotyczące zmian zasięgów saren na przestrzeni tysięcy lat są trudne do ustalenia, ponieważ gatunki te są trudne do rozróżnienia na podstawie jedynie cech morfologicznych. Nasze badania wykorzystują nowoczesne metody genetyczne, które pozwolą precyzyjniej przypisać szczątki subfosylne saren do konkretnych gatunków, a także umożliwią wykrycie ewentualnych hybryd. Dzięki tym technikom będziemy w stanie dokładniej śledzić zmiany w rozmieszczeniu tych zwierząt oraz sprawdzić, jak wpływały na nie zmiany środowiskowe, takie jak ocieplenie klimatu w okresie holocenu czy rozwój rolnictwa.

Metody badawcze

W naszym projekcie łączymy wiedzę z różnych dziedzin, w tym genetyki, paleontologii oraz biogeografii. Będziemy analizować materiał genetyczny zarówno współczesnych, jak i subfosylnych prób saren, wykorzystując nowoczesne metody sekwencjonowania DNA. Ponadto, analizując izotopy węgla i azotu w kościach i zębach, określimy różnice ekologiczne między tymi dwoma gatunkami, a także siedliska, w których żerowały. Wykorzystamy także datowanie radiowęglowe, które pozwoli określić zmiany ich zasięgów w czasie.

Spodziewane efekty badań

Efektem naszych badań będzie szczegółowe odtworzenie historii ekologicznej i ewolucyjnej saren w Europie. Dzięki zastosowaniu analiz genetycznych, izotopowych i przestrzennych, będziemy mogli lepiej zrozumieć, jak te gatunki reagowały na zmiany klimatu, jak adaptowały się do przekształcającego się krajobrazu i jakie były ich strategie przetrwania. Dodatkowo, wyniki naszych badań mogą przyczynić się do lepszego zrozumienia procesu wymiany genów między gatunkami, a także pomóc w ocenie wpływu działalności człowieka na ich rozmieszczenie i różnorodność genetyczną. Podsumowując, nasze badania dostarczą cennych informacji na temat historii jednego z najbardziej rozpowszechnionego i ważnego ekologicznie gatunku ssaka kopytnego w Europie i jego relacji z najbliżej spokrewnionym gatunkiem.