Marta Kołodziej-Sobocińska
Tytuł naukowy:
dr hab.
Stanowisko:
Zastępca Dyrektora ds Naukowych/Profesor IBS PAN
Grupy naukowe:
Grupa Ekologii Chorób Zwierząt Dziko Żyjących (Lider)
Laboratoria:
Laboratorium Analiz Biologicznych (Koordynator)
Edukacja i stopnie naukowe
  • Habilitacja - Uniwersytet w Białymstoku, Wydział Biologiczno-Chemiczny, 2018
  • Doktor - Polska Akademia Nauk, Instytut Parazytologii im. W. Stefańskiego, Warszawa, 2006.
  • Magister - Uniwersytet Warszawski, Wydział Biologii, 1999.
Profil badawczy

Od ponad 20 lat prowadzę badania nad chorobami zakaźnymi ssaków, koncentrując się przede wszystkim na gatunkach dziko żyjących. Moje zainteresowania badawcze obejmują choroby zwierząt w szerokim kontekście ekologicznym – analizuję wpływ patogenów na populacje ssaków oraz zależności pomiędzy sposobem zarządzania populacjami a dynamiką występowania i rozprzestrzeniania się chorób zakaźnych.

Szczególne miejsce w moich badaniach zajmują zespoły ssaków drapieżnych, badam wilki, rysie, borsuki, jenoty i norki amerykańskie. Prowadzę również badania zwierząt roślinożernych, m. in. żubrów w kontekście zarządzania populacjami dzikich zwierząt oraz gryzoni jako modelowych zwierząt do badań manipulacji behawioralnej przy zarażeniu toksoplazmozą.

Początkowo koncentrowałam się głównie na pasożytach wewnętrznych, obecnie jednak coraz większą uwagę poświęcam ektopasożytom (np. świerzbowcom), chorobom przenoszonym przez wektory — zwłaszcza kleszcze, ale również komary i muchówki — oraz zakażeniom bakteryjnym i wirusowym.

Posiadam szerokie doświadczenie laboratoryjne obejmujące wykonywanie kompleksowych sekcji ssaków – od drobnych gryzoni, przez norki amerykańskie, jenoty i borsuki, po duże drapieżniki, takie jak ryś i wilk. Wykonuję również analizy hematologiczne i biochemiczne krwi oraz badania serologiczne (oznaczanie przeciwciał i antygenów) z wykorzystaniem metod immunoenzymatycznych (ELISA).

Kierowałam projektem badawczym dotyczącym czynników wpływających na rozprzestrzenianie się tasiemca Spirometra sp. w populacjach dzikich zwierząt drapieżnych, który przyczynił się do istotnego poszerzenia wiedzy na temat tego wcześniej słabo poznanego w Europie pasożyta.

W obszarze moich zainteresowań znajdują się również analizy poziomu stresu u dzikich zwierząt.

Projekty badawcze
  • 2024-2027: Hipoteza manipulacji behawioralnej: jak Toxoplasma gondii wpływa na użytkowanie przestrzeni i ryzyko drapieżnictwa wśród żywicieli pośrednich (dzikich gryzoni)?
  • 2022-2027: Wielopoziomowy wpływ stresu indukowanego u ssaków kopytnych przez drapieżnictwo na funkcjonowanie ekosystemu leśnego strefy umiarkowanej
  • 2021-2025: Wpływ zasobów pokarmowych na dostosowanie gatunku uchodźcy: żubr jako gatunek modelowy
  • 2017-2020: Dynamika przestrzenna, zmienność genetyczna oraz wpływ wirusa choroby aleuckiej norek na introdukowaną norkę amerykańską oraz rodzime gatunki łasicowatych.
  • 2017-2020: Zmienność genetyczna oraz czynniki wpływające na poziom zarażenia i rozprzestrzenianie się sparganozy (Spirometra erinaceieuropaei) w populacjach dzikich zwierząt
  • 2014-2019: Najlepszy ze złych kompromisów - Ewolucyjne czynniki kształtujące socjalność samców u nietoperzy
  • 2013-2015, NCN 2012/07/B/NZ8/00066 "Czynniki wpływające na kształtowanie się równowagi między pasożytem a żywicielem na przykładzie inwazji krwiopijnego nicienia Ashworthius sidemi u dziko żyjących żubrów (Bison bonasus) w Puszczy Białowieskiej". Główny wykonawca projektu
  • 2013-2016: „Procesy adaptacyjne obcego inwazyjnego gatunku - wpływ uciekinierów z ferm hodowlanych na dziko żyjące populacje norki amerykańskiej". Główny wykonawca projektu
  • 2003-2005: KBN 3PO4C 015 24 grant promotorski pt.: „Wpływ wolnych rodników na przebieg infekcji Trichinella spiralis u myszy". Główny wykonawca projektu
  • 1999-2001: KBN 5 P06K 025 17, „Wykrywanie antygenów Echinococcus multilocularis u żywicieli ostatecznych tasiemca". Wykonawca projektu
Pełnione funkcje dodatkowe
  • Członek Polskiego Towarzystwa Parazytologicznego
  • Sekretarz Rady Naukowej Instytutu Biologii Ssaków PAN (2015-2018)
  • Sekretarz Rady Naukowej Instytutu Biologii Ssaków PAN (2019-2022)