Tomasz Samojlik
Tytuł naukowy:
dr hab.
Stanowisko:
Specjalista
Grupy naukowe:
Grupa Ekologii Ewolucyjnej (grupa główna)
Edukacja i stopnie naukowe
  • Dr hab.: 2020, Wydział Biologii, Uniwersytet w Białymstoku
  • Dr: 2007, Uniwersytet Jagielloński, Wydział Biologii i Nauk o Ziemi
  • Mgr: 2002, Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin, Międzywydziałowe Studia Europeistyczne
Profil badawczy

Osią moich zainteresowań naukowych jest historyczny związek człowieka z Puszczą Białowieską. Realizuję projekt mający na celu poznanie roli człowieka w zachowaniu i przemianach środowisk leśnych Puszczy. Interdyscyplinarny charakter mojej pracy lokuje ją w nurcie historii przyrodniczej (ang. environmental history), zajmującej się historyczną zmiennością interakcji człowieka ze środowiskiem przyrodniczym. Podjęte przeze mnie badania w Puszczy Białowieskiej są jednymi z pierwszych tego typu w Polsce. Katalog wykorzystywanych metod obejmuje poszukiwania i inwentaryzację śladów dawnej obecności człowieka w Puszczy, w tym śladów dawnego użytkowania lasów, badania archeologiczne (we współpracy z Instytutem Archeologii i Etnologii PAN), kwerendy źródłowe w archiwach polskich i zagranicznych oraz analizy źródeł historycznych pod kątem dawnych sposobów użytkowania i ochrony przyrody. Wyniki pierwszego etapu badań, obejmującego okres od około 500 lat p.n.e. do roku 1800 n.e., ująłem w rozprawie doktorskiej (promotor: prof. dr hab. Bogumiła Jędrzejewska), w 2007 roku obroniłem z wyróżnieniem na Wydziale Biologii i Nauk o Ziemi Uniwersytetu Jagiellońskiego. Drugi, trwający obecnie etap badań obejmuje historię przyrodniczą Puszczy Białowieskiej w dwóch ostatnich stuleciach. W grudniu 2020 roku Rada Dyscypliny Nauki Biologiczne Uniwersytetu w Białymstoku nadała mi stopień doktora habilitowanego w dziedzinie nauk ścisłych i przyrodniczych w dyscyplinie nauki biologiczne na podstawie cyklu prac naukowych pod wspólnym tematem "Wpływ XIX-wiecznej gospodarki leśnej na stan lasów i populacji dzikich zwierząt Puszczy Białowieskiej".

Moje obecne tematy badawcze obejmują:

  • historię przyrodniczą Puszczy Białowieskiej w XIX i XX wieku;
  • historię przyrodniczą leśnych rzek;
  • badanie ewolucji pojęcia lasu pierwotnego oraz wizerunku żubra w kulturze europejskiej.
Doświadczenie międzynarodowe
  • luty-marzec 2010: Sheffield Hallam University - wizyta naukowa, współpraca z prof. Ianem Rotherhamem
Projekty badawcze
  • Historia przyrodnicza Puszczy Białowieskiej w XIX i XX wieku
  • Żubr - Historyczna i współczesna analiza wykorzystania środowisk i diety
  • Rola wypasu zwierząt gospodarskich w kształtowaiu lasów Puszczy Białowieskiej w ostatnich pięciu stuleciach
  • Przyrodnicza historia Puszczy Białowieskiej w świetle badań paleoekologicznych (projekt prowadzony przez Uniwersytet Gdański)
  • Historia pożarów i ich wpływ na kształtowanie lasów Puszczy Białowieskiej
  • Antropogenne przemiany środowiska przyrodniczego Puszczy Białowieskiej do końca XVIII wieku
Pełnione funkcje dodatkowe

Współpracownik UKEconet (www.ukeconet.co.uk)

Członkostwo i Nagrody
  • 2007 - nagroda „Mistrz Popularyzacji Wiedzy - Złoty Umysł" w II edycji ogólnopolskiego konkursu ogłoszonego przez prezesa Polskiej Akademii Nauk
  • 2010 - nagroda im. Artura Rojszczaka przyznana przez Klub Stypendystów Fundacji na rzecz Nauki Polskiej
  • 2012 - nagroda Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Serwisu Nauka w Polsce PAP (www.naukawpolsce.pl) w VII edycji konkursu Popularyzator Nauki

Drugim nurtem mojej działalności jest przenoszenie wiedzy naukowej na karty komiksów i książek dla dzieci. Za swą działalność popularyzatorską, obejmującą publikacje książek (seria o żubrze Pompiku, „Ambaras”, „Tarmosia”, „Bercia i Orson”, „Nauczę cię pływać, moja wyderko”) i komiksów dla dzieci (m.in. „Ryjówka przeznaczenia”, „Ostatni żubr”, „Bartnik Ignat i skarb puszczy”, „Umarły las”), wykłady i warsztaty komiksowe dla młodszej publiczności oraz udział w festiwalach nauki otrzymałem następujące nagrody:

  1. Nagroda Polskiego Stowarzyszenia Komiksowego za 2012 rok w kategorii „najlepszy scenarzysta” za komiks „Ryjówka przeznaczenia” (2013).
  2. Świadectwo Otwartego Umysłu w ósmym plebiscycie Gazety Wyborczej „Przystanek młodzi” za wprowadzenie podlaskiego żubra i ryjówki do komiksów (czerwiec 2014).
  3. Nagroda Burmistrza Miasta Hajnówka „Quercus” za 2017 rok (styczeń 2018)
  4. Nagroda w plebiscycie blogerów Lokomotywa 2018 w kategorii komiks za „Zgubę zębiełków”
  5. Podlaska Marka Roku w kategorii „kultura” za 2020 rok dla żubra Pompika.
  6. „Żubr Pompik. Tropy na śniegu” w Złotej Dwudziestce książek na 20-lecie kampanii „Cała Polska czyta dzieciom” – maj 2021.
  7. Nagroda główna w kategorii książki dla dzieci starszych w Konkursie Świat Przyjazny Dziecku Komitetu Ochrony Praw Dziecka za książkę „Poradnik młodych ratowników Ziemi” – luty 2022.
  8. Nagroda główna w kategorii Książki dla Dzieci w wieku 0-7 za serię „Żubr Pompik” w Konkursie Świat Przyjazny Dziecku Komitetu Ochrony Praw Dziecka – luty 2023.